Yavuz Yıldırımtürk

“Türkiye Sosyalist” Hareketinin Bugünkü Durumunun Nedenleri - 1 -

“Türkiye sosyalist “hareketinin 12 Eylül faşist generallerin darbesinden  bugüne kadar  bir varlık gösterememesinin nedenlerini açıklığa  kavuşturmadan  sosyalist işçi sınıfı hareketinin, sınıf mücadelesinin de  doğru dürüst bir etkisinin olamayacağı  inkar edilemeyecek  bir gerçektir.

Dünya işçi sınıfının  ve emekçilerin mücadelesine baktığımızda,  Sovyetlerin dağılması nedeniyle  kısa sayılacak bir süreyi kapsayan bocalama döneminden sonra, işçi sınıfının politik mücadelesinin tekrar  sınıf mücadelesine damgasını vurduğuna tanık olabiliyoruz. Burjuvazinin neo-liberal dönemle  birlikte yoğunlaştırdığı  sömürüsüne  karşı işçi sınıfı ve emekçiler sesiz kalmadılar, mücadeleye giriştiler.

Latin-Amerikalı sömürülen işçi ve emekçilerin ayaklanması, gerek Latin-Amerika oligarşisini, gerekse bu militarist oligarşiye dayanarak, Latin-Amerikalı işçilerin ve emekçilerin açlığın ve yoksulluğun çıkmazına sürükleyen uluslararası emperyalist-kapitalist burjuvaziyi köşeye sıkıştırıp, şimdiye kadar görülmemiş tarza kendi siyasî ve ekonomik çıkarları doğrultusunda mevziler kazandıklarını  yine  hiç kimse inkar edemez. Latin-Amerikalı ve de  tüm dünyalı  yoksulların  isyan bayrağı Che  Guvera, bunun için  ayağa kalkan, isyan eden (özellikle   Latin-Amerika da) yol göstermeye devam ediyor.1

Latin-Amerika’daki  bu gelişmelerin bir başka benzeri “refah toplumu “ diye ilan edilen Avrupa’da yaşanmaktadır.

Avrupalı işçiler, burjuvazi tarafından “refah toplumu”, “sosyal devlet” veya “sosyal pazar ekonomisi” ninnileriyle uyutulmuştu. Burjuvazinin sosyalizm korkusunu üzerinden atıp, kapitalist sistemin ve ekonominin gereklerini (tam olarak) yerine getirmesi, işsizlikle, yoksullukla  yeniden karşılaşan işçileri “derin uykularından” uyandırıp, kapitalizme karşı duydukları hayalleri yerle bir etti. Tüm bunlar işçileri  kapitalist sömürüye karşı mücadeleye itti. Bu ortam yeniden “sosyalist hareketler” işçi sınıfı mücadelesinde mevziler kazandı ve kazanmaya devam ediyor.

Dünyanın bir çok ülkesinde işçi sınıfı ve sosyalist hareketin canlanarak, sınıf mücadelesinde etkin yerlerini aldıklarını sosyal pratik  kanıtlıyor.

Türkiye’de ise 12 Eylül faşizmin yoğunlaştırılmasına ortam hazırladığı sömürünün katmerleşmesine, üst üste patlak veren ekonomik krizin milyonlarca işçiyi ve çalışanı, birdenbire işçisiz bırakarak açlığa mahkum etmesine rağmen, ne işçi sınıfını hareketi, ne de sosyalist hareket sınıf mücadelesine ağırlığını koyamadığı ise bir başka acı  gerçek olarak önümüzde duruyor.

Bunun nedeni 12 Eylül faşizminin-terörünün yarattığı, yılgınlık ve korkuyla açıklanamaz. Çünkü benzer faşist terörün daha şiddetlisi ile Latin-Amerika’nın, sosyalistleri, işçileri ve yoksulları  yaşadılar. Ama faşizmden hesap sordular, faşist generallerin peşini bırakmadılar, burjuvaziyi köşeye sıkıştırıp, generallerin tutuklanmalarını sağladılar, ?ili halkı, Pinoşet  isimli faşistin  peşini ölene kadar  bırakmadılar ve Latin’in Amerikalılar yoğunlaşan sömürüye karşı sesiz kalmadıkları gibi dünya sosyalizminin yeniden  sosyal-pratikte yerini almasını sağladılar.

Tüm gelişmelerin hemen hemen aynı ekonomik, siyasî ve sosyal yapıya sahip olan Türkiye’de cereyan etmediğini ileri sürmek, kesinlikle abatmış bir tespit değil.

İslâm’ın “at oynattığı” Yakındoğu ve Afganistan, Pakistan vs. gibi ülkeler ile Türkiye’deki durumu aynileştirirsek yanılgıya düşeriz, çünkü İslâm’ın egemen olduğu ülkelerde kapitalizm öncesi toplumlar varlıklarını güçlü bir tarzda sürdürüyorlar. Bu ülkelerde feodal, yarı-feodal, kapalı tarım ekonomisinin egemen olmasından dolayı  işçi sınıfının ekonomik ve siyasî hareketinin zayıflığı doğal karşılanır.

Ama Türkiye bu ülkeler ile aynı kategoriler içine koyulamaz, çünkü Türkiye’de kapitalizm egemendir ve bu kapitalizm uluslararası kapitalizm ile tam anlamıyla kaynaşmıştır ve onun parçasıdır.

İş-gücünü meta olarak satar tarzda ilişkiler içinde olan  tarımda ve şehirlerdeki küçük üreticileri bir yana bırakalım, “modern-işçi” diye adlandırabileceğimiz 10 milyonun üstünde işçi var. Buna rağmen işçi sınıfı ve onunla kaynaşması gereken sosyalist hareket çok güçsüz durumdadır. Hem de Türkiye işçi sınıfının büyük çoğunluğu 21. yüzyılda bile ekonomik haklarından yoksul oldukları halde.

İşçi sınıfının anti-kapitalist mücadelesinin güçsüzlüğü, kapitalizm öncesi toplumlar tarafından  burjuva toplumuna devir edilen mezhepler  ve dinler arası çelişkilerin ve objektif  olarak burjuva demokrasisi  tarafından çözülmesi  gereken, ezen, ezilen ulus  arasındaki çelişkilerin  sözde çözümlerini gündeme taşınmakta ve anti-kapitalist mücadelenin gelişmesinin önünü kesmektedir.

Böylece burjuvazi tarafından sömürülen işçi ve emekçiler, mezhep, din ve ulus farklılıkları temelinde bölünüyor ve bu farklılıklar temellinde, kapitalizme, sömürüye, açlığa işsizliğe karşı mücadele  göz ardı edilip, geri plana itiliyor.

Kapitalizmin zayıflatılmasına ve yıkılmasına karşı olan burjuvazinin uşakları “sol” veya “sosyalist” aydınlar ve yasal “sosyalist partiler” bu işin müdavimliğini yapıyorlar.

Oysa güçlü işçi sınıfının sosyalist  hareketi var olabilse idi, özellikle Kürt ulusal sorununun  anti-kapitalist mücadelenin gelişmesi sonucu  sosyalizmin ve proletaryanın  iktidarının kurulmasıyla  çözümünün ancak mümkün olabileceğini savunan görüşler, işçi ve emekçi sınıfların mücadelesine  egemen olurdu. Kürt ulusal hareketinin, 1980 öncesine göre  sosyalist hareketlerden bu kadar güçlü olmasının esas nedeni “sosyalist hareket” diye ortaya çıkanların/çıkartılanların devrim yolunu terk edip reformizmin  bataklığına gömülmelerinden dolayıdır.

O  zaman  “sosyalist hareketin” bugünkü durumunu açıklığa kavuşturmak için onun tarihsel süreci içinde, özellikle 1971 ve sonrası izlediği çizgiye bakmak gerekiyor.

Hale sosyalistlerin tartışmasının gündemdeki sıcak yerini koruyan 15/16 Haziran 1970 ve onu takiben 1971 hareketinin kısaca hangi ortamda ortaya çıktığına, Denizlerin idam edilmesi, Mahirleri katledilmesi sonrası sosyalist hareketin nasıl bir çizgi izlediğine bakmadan  bugünkü sorunlara açıklık getirilemez.

Bugün siyasî mücadelede yer alanların, hemen hemen (ister legal, isterse illegal olarak varlıklarının  sürdürsünler) hepsi 1980 öncesinin siyasî hareketlerin devamıdır.

Bugünkü reformist  “sosyalist hareket” in tarihsel gelişmesi

“1971 hareketi” olarak nitelendirdiğimiz siyasî örgütlerin hangi platformda ortaya çıktıkları, bir çok kişi tarafından kendi bakış açılarına ve gerçek olmayan olayların yorumlarına göre ele alındığı unutulmadan soruna yaklaşırsak, işçi ve emekçilerin sınıfsal kurtuluşları kapitalizmi içinde restorasyon yoluyla mı?, yoksa devrimle mi? gerçekleşebilir sorunu, “sosyalistler” arası ideolojik, siyasî örgütlenme  farklılıklarını  belirleyen temel etkendi. 

Sözde devrimi savunanlar ise, parlamenter yoldan işçiler ve emekçilerin iktidara gelemeyeceği bahanesinin arkasına gizlenerek, “devrim” diye adlandırdıkları “sol” askeri darbeyle iktidara gelmeyi hedefleyerek, sosyalist devrime karşı çıkıp  MDD görüşünü savunmakta idiler.

1971 hareketi bu  her iki önerilen iktidar yolunun kapitalizmin restorasyonundan öte bir amaç taşımadığının ileri sürdü ve  demokratik devrim ile sosyalist devrim arasındaki kesintisizliğin varlığı  demokratik  devrimi, sosyalist devrim amacına tabi kıldığını, sosyalist devrimin sadece bir aracı olduğunu öne sürerek, demokratik devrimin (mutlaka) proletaryanın önderliğinde gerçekleştirilmesinin  zorunluluğunu vurguladı.

Bu bakış açısı, devrim sorununa  Marksist-Leninist  görüşlerin ışığında  yaklaşıldığının temel göstergesi idi.

Bunun için esas hedef olarak, burjuvazinin militarist-bürokrat devletinin  işçi sınıfının önderliğindeki işçi ve emekçi kitlelerinin devrimci  mücadelesi ile parçalanıp, dağıtılarak yerine  proletarya diktatörlüğü  altında   sosyalizm inşa edilmesinin gerekliğini  tespit etmiş ve sosyalizm kurulmadan işçi ve emekçilerin sömürüden kurtularak sosyal kurtuluşlarına kavuşmalarının imkansız olduğunu  belirlemişti. Ve de bunun da  ancak işçi sınıfının ve yoksul emekçilerin topyekûn ayaklanması  ve silahlı mücadeleye girişmesiyle  gerçekleşebileceğini savunmakta idi. 

1971 hareketinin devrimci çekirdek kadroları, özünde Marksizm-Leninizm-Proletarya Enternasyonalizmi  ilkelerini kendine rehber edinmek için yola çıkmıştı. Devrimci mücadelenin merkezine proletaryayı yerleştirmiş, işçi ve emekçi kitleleri sosyalist devrim için ayaklandırmayı  kendisi için vazgeçilmez görev addetmişti.

Bunun içinde kendinden önce “sosyalizm” amacıyla  siyasî hedefler ve stratejiler  belirleme adına,  Türkiye’nin ekonomik, siyasî ve sosyal yapısını sözde inceleyen, her iki revizyonist siyasî hareketlerin  görüşlerinin reddettiler.

Türkiye’nin gerçek ekonomik, siyasî, sosyal yapısını inceleyip  (tamamlanmasa da), genel hatlarıyla doğru görüşler ortaya attılar.

Özellikle Mahir Çayan’ın ele aldığı bazı görüşler, ayrı örgütlülük içinde olan THKO tarafından da kabul edildi. Mahir, “Emperyalizm iç olgu haline gelmiştir” görüşleriyle Türkiye’nin ekonomik, siyasî ve sosyal yapısına özgün bir bakış açısı getirdi. Mahir’in  bu görüşü; Türkiye’de “2. ulusal kurtuluş savaşı gündemdedir” iddialarını “haklı” çıkarmak için Kemalizm’in bayrak edinilmesi amacıyla  ortaya atılan  “işbirlikçi burjuvazi” tanımına, emperyalizme karşı “millî burjuvaziyi”, millî kapitalizm’i” savunulmasına ve Kemalizm’in gerçek sınıfsal niteliğinin gizlemeğe çalışmasına indirilen en önemli darbe idi.

Oysa kapitalist-emperyalist dönemle birlikte sermaye ihracatının esas belirleyici olması  uluslararası tekellerin girdiği ülkede kendini üretip, tekelci burjuvaziyi ve   kapitalizmi geliştirmişti.

Bunun içinde emperyalizme karşı mücadele, kapitalizme karşı mücadeleden kesinlikle ayrılamazdı. Uluslararası tekelci burjuvaziye (emperyalizme) karşı mücadele ile  iç gericiliğe karşı mücadele bir bütündü ve esas hedef alınması gereken iç gericilik, dünya  ve Türkiye kapitalist toplumuydu.

Bu doğru görüşler, Dr. ?efik Hüsnü’nün TKP’yi ele geçirmesinden itibaren reddedildi ve Kemalist Türkiye’nin “emperyalizme ve işbirlikçisi burjuva-feodal ve yarı-feodal sınıflara karşı” savunulmasını esas alan bir politika izlendi ve böylece  sosyalist işçi sınıfı hareketinin gelişmesinin önü kesildi. Yine bu durumu tespit eden Mahir ilk kez Dr. ?efik Hüsnü’nün görüşlerini ve  TKP’yi hedef aldı. Mahir, resmî ideoloji ile bütünleşmiş, bürokrat ve sözde komünist parti örgütlenmesini cesaretle eleştirdi. “Klasik parti örgütlenmesi” ismini  verdiği bürokrat parti örgütlenmesini “hantal, emir kumanda zincirine bağlı, rapor alıp vermeden öteye geçmeyen, devrimci mücadeleye önderlik etmekten yoksun” örgüt biçim ve anlayışı olarak  nitelendiriyordu. THKO  bu doğru eleştirileri kabul ederek “proletaryanın devrimci partisi, ancak  işçi ve emekçilerin çetin, kıran kırana mücadelesi içinde kurulur” görüşlerini savundu.

Türkiye’de Mustafa Suphi’den sonra  Marksizm’in-Leninizm’in devlet anlayışını ilk kez 1971 hareketinin savunduğunu söylersek abartmış olmayız.2

Ve yine Doğu Perinçekçilerin “Türkiye’de proletaryanın devrimde önderliğinin objektif koşulları yoktur” görüşlerine en önemli itiraz 1969 yılında yapılan FKF isminden DEV-GENÇ ismine geçildiği kurultayda Mahir tarafından yapıldı. Türkiye’deki kapitalist gelişme sonucu modern işçi sınıfının var olduğunu anlatarak, “sol cunta” peşinde koşan revizyonistleri mahkum edip, proletaryanın demokratik-devrimdeki mutlak önderliğini savundu.

Mahir  daha sonra bu düşüncesine   aykırı  olarak  “proletaryanın  devrimdeki önderliği ideolojiktir” görüşlerini ortaya atmasına  rağmen, Hüseyin İnan’ın kaleme aldığı, Deniz’in ve Yusuf’un da ortak imzalarıyla çıkan “devrimin-yolu” broşüründe “devrimde proletaryanın öndeliği ideolojiktir” görüşlerine katılmadıklarını vurgulamış ve işçi sınıfının devrimdeki önderliğinin sınıfsal olduğunu ve  kendi mücadele tecrübesiyle bilinçlenerek  devrimin önderliğini ele almazsa, kapitalizmin tasfiye edilmesine, sosyalizmi kurmasına   imkan olmadığını  öne sürmüşlerdi.

1968’den sonra gelişen işçi sınıfının sendikal özgürlükler için mücadelesi ve onun doruk noktalarının bir olan 15/16 Haziran 1970 eylemi, Türkiye’de  işçi sınıfının devrim de önderliğinin objektif koşullarının olduğunun pratik cevabı idi. 15/16 Haziran eylemlerini bastırmak için ordunun saldırıya geçmesi ve sıkıyönetim ilan edilerek, hareketin yaygınlık göstermesini durdurmak isteyişi anlamlıdır. DİSK yönetiminin ve işçilerinin askeri mahkemelerde yargılanması, “Kemalist ordunun” hangi sınıfın çıkarını savunan bir militarist bir kuruluş olduğunu  açığa çıkarıyordu. O dönemde DEV-GENÇ’in çıkardığı haftalık gazetede “ordu tarafsız olmalıdır “ çağrısına en sert  itiraz, THKO ve THKP/C olarak örgütlenecek gençlik kesimlerinden gelmiş ve gazetenin bu sayısını dağıtmayarak çöp kutularına atılmasını sağlamışlardı.

Tüm gelişmeler, Deniz’in de katıldığı,  Hüseyin İnan’ın  ordunun  ve Kemalist siyasî hareketinin  burjuvazinin ve  toprak ağalarının sınıfsal varlıklarına tekabül ettiğini öne süren görüşlerin pratikle de doğrulanması idi. 

Kemalizm’in sınıfsal niteliğini “küçükburjuva” olarak tanımlayan TKP görüşlerine ilk itiraz yine 1971 hareketinden gelmişti ve Mahir’de bu itirazlara katılarak, TKP’nin “Kemalizm’i küçükburjuva hareketi” olarak gösterilmesinin yanlışlığını açığa çıkarmak amacıyla Kemalizm’in “sağ ve sol” kanatlarının olduğuna dair görüşler öne sürdü. Mahir, bu görüşleriyle Kemalizm’in sınıfsal niteliğine tam açıklık getirmese de, Kemalizm’in küçükburjuva sınıfların hareketi ve “ulusal kurtuluşçuluk” olduğunu kabul etmediğini açıkladı.

Ve yine THKO, ordunun “reformist hareket” olarak adlandırılan ve sol adına tüm grupların desteklediği 12 Mart hareketine açıktan karşı çıktı ve Kemalist ordunun egemen sınıfların ordusu olduğu, bu ordudan halk yararına hiç bir ilerlemenin ortaya çıkmayacağını açıkladı.      

1971 hareketinin vurguladığımız  yukarıdaki görüşleri ve buna benzerleri, onun kendinden önce tarih sahnesine çıkan “sosyalist hareketlerden” sadece mücadele biçimleri konusunda farklılıkları olmadığını açıkça gösteriyordu.

Mahir, Cihan, diğer yoldaşlarının Kızıldere’de katledilmelerinden ve Denizlerin idamından sonra, özellikle THKP/C’de başlayan ve THKO’yu da içine alan (hapishanede ve dışarıda geriye kalanlarda) reformizm’e geriye dönüş akımı  başladı. 1971 hareketinin öne sürdüğü görüşlerin ve devrim yolunu takip etmenin “yanlış”, TKP ve onun uzantılarının görüşlerinin “doğru olduğunu” öne süren ve Kruşçevci  modern revizyonist görüşlerle beslenen  “nedamet” dalgası ortalığı sardı.

Oysa 1971 hareketinin önderlerinden sonra geride kalanlar için en önemli görev, Marksizm-Leninizm-Proletarya Enternasyonalizmi ekseninden kaynaklanan doğru görüşleri yine Marksizm-Leninizmi rehber edinerek geliştirmek ve mücadele içinde  Türkiye işçi sınıfının Komünist Partisiniinşa etmektir. İşçi ve emekçilerin kitlesel mücadelesi iktidarı alma aşamasına gelmeden “silahlı mücadeleye” başlamanın yanlışlığının arkasına gizlenerek, “50 senelik TKP revizyonizm’ini” aklamaya çalışmak sadece devrimci harekete egemen olan reformizm’e teslim olma anlamına geliyordu.

Nedamet getirmek için NATO’cu faşist ordunun mahkemelerinde birbirlerini çiğneyenlerin  ihaneti karşısında büyük bir öfkenin ortaya çıkmasını sağlayan, Türkiye işçi sınıfının, emekçi halkın ve özellikle gençliğin, Denizlerin, Mahirlerin, İ. Kaypakkaya’nın önderlik ettiği açlığa, yoksulluğa ve işsizliğe, sefalete  karşı ölümü göze alan başkaldırıya   duyduklar sempati ve “hayranlık”,  nedamet dalgasından ekilenenleri geriye adım atma (kendilerinin gizleyerek),  sözde  ihanete  karşı çıkma zorunda bıraktı.3

12 Mart faşizminden  sözde demokrasiye dönüş ve Ecevit  CHP’sinin seçimlerde birinci parti olarak çıkıp, hükümeti kurarak  “radikal solu” kazanmak için af yasası çıkarması, 1971 hareketinin ortaya sürdüğü görüşleri reddederek “50 senelik”4 TKP’nin görüşlerine yeniden dört elle sarıldıkları halede, 1971 hareketinin prestijinden yararlanıp, ona sempati besleyen işçileri, özelikle öğrenci gençleri  örgütlediler. 1971 hareketinin sempatizanlarını örgütlerine kazanmak için müthiş bir rekabet içine girmekten, birbirlerine karşı  güç kullanmaktan geri durmadılar.

Oysa, Cumhuriyetin kurulmasından beri Türkiye için dönüm noktasına tekabül eden, 1971 hareketinin yarattığı devrim sempatizanlığının topraktan bitercesine Türkiye’nin dört bir yanında ortaya çıkması, işçi sınıfının gerçekten  komünist  örgütlü mücadelesinin inşa edilmesine  çok uygun bir ortam hazırlamıştı.

Geriye dönüp baktığımızda, sözde 1971 hareketinin devamı olduklarını iddia eden ve bu hareketin yaratığı devrim sempatizanı insanları örgütlerine kazanma adına aralarında kıyasıya  rekabetin ve birbirlerini zorla tasfiye etmeye çalışmalarının nedeni esas olarak  ideolojik farklılıktan kaynaklanmadığını tespit edebiliyoruz. Çünkü bunlar Marksist-Leninist devrimi reddedip, reformizm’i kendilerine bayrak edinmişlerdi.5

Aslında 1973-77 arası dönemdeki “siyasî ve ideolojik saflaşmalar” suni idi. O dönemde  çıkardıkları gazetelere, pratikte izledikleri taktiklere baktığımızda bu iddialarının ne kadar doğru olduğu anlaşılır.

1973 sonrası THKO, Sovyetlerin ekonomik, sınıfsal ve siyasal yapısını incelemesi sonucu, onun kapitalist bir ülke olduğunu iddia eden görüşlerin doğruluğunu kabul etti.6 Ama Sovyetleri, kapitalist dünyanın bir parçası olduğunu göz ardı edip, onu kapitalizmden soyutlayıp öne çıkarmak ve Batı kapitalizminin  ileri karakolu Türkiye’de Sovyetleri baş düşman ilan etmek, Sovyetlerin hegemonyası altındaki  pazarlara tam egemen olmak için yanıp tutuşan ve bu amacı doğrultusunda “anti-Sovyet kampanyasını” yürüten Türkiye’nin içinde yer aldığı Batılı kapitalistlerin hegemonya mücadelesini görmezlikten gelmek (istenmese de), gericiler arasındaki çatışmada taraf olmayı zorunlu kılıyordu. Tüm bunlar göz ardı edildi, Sovyetleri “sosyalist” gören insanları karşısına  alıp, düşmanca kamplaşmanın ortaya çıkmasına sebep olundu.

Bu  yanlışlarının temelinde  Çin’in ortaya attığı ve kapitalist  dünyada egemen olmayı amaçlayan “3 dünya” görüşleri vardı.

Aslında “3 dünya” görüşleri ilk kez ortaya atılmıyordu. Bunlar Marksizm’in-Leninizm’in emperyalist-kapitalist sistemle ilgili düşüncelerini inkar idi. Kapitalist-emperyalist dönem, sanayi kapitalizminin gelişip,  bir üst aşamaya yani  tekelci kapitalizme (finans-kapitalizme) geçişin ifadesidir. Ama revizyonizm, Leninist emperyalizm kavramının içini boşalttı, onun kapitalist içeriğini gözardı ederek (hiç bir zaman ulusal olmayan), “ulusal kapitalizm”i sözde emperyalizme karşı savundu. Oysa, sanayi kapitalizmi öncesi sömürgelere sahip olan Batı Avrupa ülkeleri, özelikle, İngiltere, ilk önce meta, sonra esas olarak  sermaye ihracıyla sömürge ülkelerde, kendi uzantısı kapitalizmi ortaya çıkarttılar ve kapalı tarım ekonomisinin egemen olduğu, feodal ve yarı-feodal sömürge ülkelerde kapitalist Pazar ekonomisini geliştirerek, feodal sınıfları evrimci bir tarzda kapitalistleştirdiler.

Sömürgelerde ortaya çıkan ulusal kurtuluş savaşlarının, Proletarya’nın öndeliğinde sosyalizmi kurma  amacını taşımaması ve burjuvazinin önderliğinde cereyan etmesi,  mücadeleyi siyasî bağımsızlığın elde edilmesi ile sınırladı. Sömürge ve yarı-sömürge ülkelerin büyük çoğunluğu “bağımsız devletlerini” kurarak kapitalist dünyada yerlerini aldılar.

Sovyet devriminin, sömürgeleri ulusal kurtuluş mücadelesine  girmeye  teşvik etmesi ve ulusal kurtuluşu, sosyalizme geçişin bir aracına dönüştürmesi, emperyalist-kapitalist ülkeleri, kendi yarattıkları ve kapitalist sistemin bir parçası haline getirdikleri burjuva sınıfların egemenliğinde siyasî bağımsızlıkları (bağımsız devlet olmayı) tanımak zorunda  bıraktı.

1980 öncesi Sovyetler ve Çin, Batılı emperyalist-kapitalist ülkelerin egemen olduğu  veya olmaya çalıştığı, siyasî bağımsızlıklarına kavuşan eski sömürge ülkelerini kendilerine tabi kılmak için mücadeleye giriştiler. Bunun içinde kapitalizmden soyutlanan sözde emperyalizme karşı mücadeleyi ve burjuvaziyle ittifakı esas aldılar ve de sosyalizm için mücadeleyi sınıf mücadelesinin gündeminden çıkardılar.7

Türkiye’de kapitalizmden soyutlanan “emperyalizm”e (özeliklle iki süper güce) karşı “Türkiye kapitalizmini” ve devletin  bağımsızlığını savunmayı esas alan siyasî taktikler, sözde faşizme karşı “demokrasinin savunmasıyla” birleştirildi. “Tırmanan faşizm veya faşizme geçit yok” sloganıyla kurtuluşlarını devrimde arayan, işçileri, emekçileri, özellikle gençliği düzenin savunucusu haline getirdiler. “Tırmanan faşizm” veya “faşizme geçit yok” görüşleri ve bunun ışığında izlenen siyasî taktikler, Türk devletinin niteliğini ve biçimini inkar etmekten öte bir amaç taşımıyordu.

(Devam edecek)

Dipnot Açıklamaları:

 

1Oysa yıllardır Che Guevara ve onun mücadelesi revizyonizm tarafından yere vuruldu. “Fokoculuk”la, “bireysel teröristlik”le karalandı. İşçi ve emekçilere devrimci  iktidar yolunun  dışında, sınıfsal kurtuluşlarının olmadığının gösterilmesi, bilimsel öğretiye ters revizyonist  “barışçıl geçiş” adı altında burjuvaziye ve kapitalizme teslim olmayı öğütleyen, parlamentarizme endekslenmiş anlayışlara vurulan önemli bir darbe idi. Bu, aynı zamanda  “sosyalistlik” adına burjuva egemenliğini savunan revizyonistlerin gerçek yüzlerini  tüm çıplaklığıyla açığa çıkarttı ve çıkarıyor.

2 Mahir, “Aydınlık Dergisi”nde ayrılık çıkmadan önce, Aydınlıkta yazdığı bir yazısında, “devletin ne olduğunu” Marksist-Leninist  görüşlerin doğrultusunda açıklamakta idi. Bu görüşlerinAydınlık Dergisinde çıkmasından rahatsız olan Doğu Perinçek tayfası, onun yazılarına sansür getirdiler ve Mahir’in yazıları, Doğu Perinçekçiler ayrıldıktan sonra serbestçe yayınlanma fırsatını yakaladı.

3 Sözde diyorum çünkü nedametçilerin 1971 hareketini eleştiren tüm görüşlerinin ana kaynağını “50 senelik TKP”nin görüşleri oluşturuyordu. Tüm gıdalarını buradan alıyorlardı.   

4 “50 senelik TKP” tanımı o dönemdeki  Dr. ?efik Hüsnü’nün Genel Sekreteri olduğu TKP’nin yaşını göstermek için kullanıyorduk. Bu tanımı dönemine uygun olduğu  için yine  tekrarlıyorum.

5 O dönemlerde; kesinlikle işçi sınıfının iktidar hedefini gözetmeyen, ya sivil faşistleri,  ya da kapitalist sistem içinde elde edilmesi mümkün taleplerin gerçekleştirilmesini hedef alan silahlı eylemler söz konusu idi. Dev-Sol’un yürüttüğü mücadele bu iddialarımızın somut kanıtıdır. Çünkü bir taraftan sosyalizmi çok önceden terk ederek,  kapitalizmi yeniden inşa eden Sovyetleri “sosyalist” görüyor  ve onların devrimi reddeden görüşlerine de sahip çıkıyordu, diğer yandan, işçi ve emekçileri ayaklandırarak, iktidara gelme amacını taşımayan eylemleri esas alıyordu.

6 Bu görüşün ortaya çıkmasında benim de katkım oldu. Ve bu tespitin doğru olduğu zaten sosyal-pratikte kanıtladı.

7 Kapitalizmden soyutlanan emperyalizme karşı mücadelenin “3 dünya” görüşleriyle tekrar siyasî mücadelenin gündemine adapte edilmesi, Doğu Perinçek’in arayıp da bulamadığı fırsattı. 1973 sonrası THKO, Sovyetlerin savunduğu ve Arnavutluk Emek Partisi dışındaki  komünist partilere kabul ettirdiği “modern revizyonist düşüncelerin” kaynağını aradığında, Sovyetlerin kapitalist bir ülke olduğunun ve emperyalist politika izlediğini tespit edildiğini yukarıda vurguladım.

Mao’nun Çin’inde aynı düşünceleri savunduğu biliyordu. Ve Arnavutluk’la, Çin arasındaki “3 dünya” görüşleriyle ilgili farklılıklar ise ortaya çıkmamıştı. Doğu Perinçek, bu önüne çıkan fırsatı kaçırmadı, THKO’yu yeniden toparlamak  için yola çıkanlar, önceden Doğu Perinçek’ten ayrılan küçük bir Maocu grupla birleştikleri için de kolayca Doğu’nun  tuzağına  düşürüldüler; ve  hemen “anti-Sovyet” cepheye “ateşli taraftar” olarak katılmakta gecikmediler. THKO, birdenbire keskin Maocu olup çıktı!

TKP, hemen revizyonist niteliğini gizleyerek, siyasî ve ideolojik etkinliğini sağlamanın yolunu buldu ve vakit kaybetmeden anti-Maocu ve  Sovyet savunucusu  cepheyi oluşturdu!

Oysa, “tırmanan faşizm” veya “faşizme geçit yok” sloganlarıyla formüle edilen siyasî taktikler, aynı ideolojik bakış açısının eseriydi. Bu her iki grupta 1971 hareketinin  devrimci yolunu inkar eden, reformizmi savunan siyasî ve ideolojik, örgütsel bir hat izliyorlardı. “Anti-Sovyet-Maocu kamplaşma” sadece bu gerçeğin üstünü örtüyordu.

SORUN Polemik
E-posta Listesi
Gelişmelerden haberdar olmak için
e-posta adresinizi ekleyin.

E-Posta Adresi

Etkinlik - Duyuru